Δείτε τη Σίφνο
με άλλο μάτι!

Μονοήμερες εκδρομές με σκάφος!

ΠΑΝΗΓΥΡΙΑ 

Η Σίφνος παραμένει πιστή στις παραδόσεις και προσπαθεί να διατηρεί τα έθιμά της, όπως: του πανηγυρά, των τοπικών καλάντων, του γάμου του λωλοπανήγυρου, του χορού του κυρ Βοριά, των αποκριάτικων χορών με τις καμηλωσίες, (μασκαρέματα), του καρναβαλιού, του πάστου κ.α. Οι κάτοικοι του νησιού τηρούν με πίστη τα ήθη και έθιμα που κληρονόμησαν. Στη Σίφνο, όπως άλλωστε και στα περισσότερα νησιά οι τοπικές εκδηλώσεις συνδέονται με τη θρησκευτική λατρεία του τόπου.

 Στα περισσότερα ξωκλήσια και μοναστήρια γίνονται τουλάχιστον μια φορά το χρόνο παραδοσιακά πανηγύρια με κοινά δείπνα που θυμίζουν την αρχαία "εστίαση" και τις πρωτοχρονιάτικες "αγάπες". Τα πανηγύρια της Σίφνου γίνονται την παραμονή της εορτής του Αγίου ή της Αγίας. 

Στη Σίφνο όπως και στα περισσότερα κυκλαδονήσια, δεκάδες πανηγυριών γίνονται κατά τη διάρκεια όλου του χρόνου. Δεν υπάρχει μήνας χειμώνα, καλοκαίρι που να μην "πανηγυρίζει" ένα τουλάχιστον από τα 360 περίπου ξωκλήσια ή μοναστήρια του νησιού. Άλλοτε στις κανονικές ημερομηνίες εορτασμού του πολιούχου Αγίου και άλλοτε σε ειδικές, αλλά αυστηρά καθορισμένες μέρες. Πανηγύρια πλούσια και καλοοργανωμένα, όχι από τα καφενεία ή τις ταβέρνες, ούτε από τα μοναστήρια ή τους ιερείς, αλλά από απλούς πολίτες, τους "πανηγυράδες" όπως τους λέμε στη Σίφνο.

Μέχρι πρότινος αρκετές εκκλησίες και ξωκλήσια της Σίφνου ανήκαν σε ιδιώτες. Άλλες κτισμένες ή κληρονομημένες και συντηρημένες στην εντέλεια και άλλες υιοθετημένες από πιστούς, τους οποίους η θαυματουργική επέμβαση του πολιούχου Αγίου ή Αγίας έσωσε. Θέλοντας λοιπόν οι πιστοί να ανταποδώσουν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τη βοήθεια του Αγίου, έπαιρναν την εικόνα του στο σπίτι με σκοπό να τη φροντίσουν καλύτερα. Έτσι άρχισε σιγά-σιγά το έθιμο της ετήσιας φιλοξενίας στο σπίτι του πιστού της εικόνας. Στο σπίτι του «πανηγυρά». Ακόμα και σήμερα πάνω από τριακόσιες εικόνες κατοικούν εκτός της εκκλησίας τους στα σπίτια των πιστών, ακολουθώντας τους αρκετές φορές και στις χειμερινές κατοικίες τους εκτός του νησιού όπως στην Αθήνα, τον Πειραιά, τη Θεσσαλονίκη κλπ.

O πιστός που φιλοξενεί την εικόνα στο σπίτι του τηρεί με προσοχή τις υποχρεώσεις του, οι οποίες περιλαμβάνουν καταρχήν την περιποίηση της εικόνας καθώς και τη συντήρησή της. H εικόνα τοποθετείται πάνω σε πουπουλένιο κεντητό μαξιλάρι μέσα στο καλύτερο δωμάτιο του σπιτιού. Μπροστά της πάνω στο ίδιο τραπεζάκι τοποθετούνται δύο κηροπήγια, ένα δεξιά και ένα αριστερά της με κεριά τα οποία ανάβουν κατά την ώρα των παρακλήσεων. Απαραίτητα είναι το θυμιατό, για το πρωινό και βραδινό "θυμιάτισμα" και ένα καντηλάκι, το οποίο μένει διαρκώς αναμμένο. Κάθε βράδυ διαβάζεται το Απολυτίκιο-Κοντάκιο και Μεγαλυνάριο του Αγίου σαν προσευχή. Παλαιότερα τις γιορτινές ημέρες ψάλλονταν παρακλήσεις, ενώ κάθε πρωτομηνιά γίνεται αγιασμός με ιερέα στο σπίτι.

Πέρα από το τελετουργικό μέρος της φιλοξενίας της εικόνας, σημαντικότατη υποχρέωση του "πανηγυρά" είναι η συντήρησή της. Γίνονται απεντομώσεις, επαλείψεις με βερνίκι ενώ συχνά απευθύνονται σε ειδικό επαγγελματία, ο οποίος αναλαμβάνει τη συντήρησή της. Μερικές φορές μάλιστα με το τάμα του ο πανηγυράς αναλαμβάνει να κορνιζώσει το εικόνισμα ή να κάνει την επιχρύσωσή του ή επαργύρωσή του.

Έχοντας εκπληρώσει όλες αυτές τις υποχρεώσεις του ο πανηγυράς φτάνει στο αποκορύφωμα της έκφρασης της ευγνωμοσύνης του προς τον Άγιο διοργανώνοντας το πανηγύρι του. Έτσι λοιπόν, πρέπει καταρχήν να επιμεληθεί το άσπρισμα, τον καθαρισμό και το σημαιοστολισμό της εκκλησίας. Επιπλέον την παραγγελία άρτων που θα μοιραστούν ως αντίδωρα στους πιστούς, πρόσφορου και παστελιών για τα κεράσματα. O πανηγυράς θα πρέπει επίσης να καλέσει στο πανηγύρι όσους τύχει να το αγνοούν και φυσικά να το υπενθυμίσει στους ιερείς και τους ψάλτες.

Ανήμερα του πανηγυριού ο πανηγυράς θα επιστρέψει την εικόνα στο ναό της. Στις περιπτώσεις κατά τις οποίες το μικρό της αποστάσεως το επιτρέπει, η εικόνα θα μεταφερθεί στα χέρια του πανηγυρά ακολουθούμενη από τους υπόλοιπους πιστούς. Όταν φθάσουν στην εκκλησία θα γίνει ο εσπερινός τον οποίο θα ακολουθήσει η προσφορά φαγητού στις ειδικές "τράπεζες της αγάπης".

Και γι' αυτό έχει φροντίσει ο πανηγυράς. Τη προετοιμασία κάνουν οι "μάγειρες" και τέλος οι "σερβιτόροι" μοιράζουν τα φαγητά στους θαμώνες. Τη κύρια θέση κατέχουν τώρα πια η παραδοσιακή ρεβιθάδα, οι ελιές, το κοκκινιστό κρέας με πατάτες ή μακαρόνια και κατά τη διάρκεια των νηστειών ο βακαλάος. Το κρασί δε, ρέει άφθονο! Κατά τη διάρκεια του φαγητού είναι απαραίτητα και τα «κουταλοκτυπήματα» απ’όλους τους παρακαθήμενους στην τράπεζα με τη συνοδεία της ευχής: «στην υγεία του πανηγυρά»!

Έτσι το γλέντι κρατάει μέχρι το πρωί γεμάτο χορούς, τραγούδια και τιμητικά ευχαριστήρια «ποιητικά» ή «ρίμες» από τους πανηγυριστές για τον πανηγυρά, που πολλές φορές δημιουργούνται εκείνη τη στιγμή! Kαθ' όλη τη διάρκεια της νύχτας συνεχίζονται μέσα στο ξωκλήσι παρακλήσεις μπροστά στην εικόνα του Aγίου. Oι πιστοί περνούν από τη χοροεσπερίδα στο ναό και το αντίστροφο. Πρέπει όλοι τους να χαιρετήσουν τη «χάρη Της» ή τη «χάρη Του» πριν έρθει η άλλη, μέχρι που θα ξαναεγκαταλείψει την εκκλησία για να φιλοξενηθεί άλλο ένα χρόνο στο σπίτι του καινούργιου πανηγυρά, μέχρι του χρόνου την ίδια μέρα που θα επιστρέψει στο ναό για λίγες ώρες. Η μοναδική εικόνα που δεν φεύγει ποτέ από το νησί και μάλιστα φιλοξενείται στη μητρόπολη του χωριού του πανηγυρά όλο το χρόνο, είναι η εικόνα της «Χρυσοπηγής» της προστάτιδας της Σίφνου!

Μερικά από τα πανηγύρια που πέφτουν στην τουριστική περίοδο είναι:
Μάιο ή Ιούνιο (κινητή Εορτή): Της Αναλήψεως που γιορτάζει η πολιούχος της Σίφνου. Η Χρυσοπηγή!
19 Ιουλίου: Του Προφήτη Ηλία (γιορτάζουν πολλά συνώνυμα μοναστήρια στη Σίφνο). Αξίζει να πάτε στο πανηγύρι του Προφήτη Ηλία του Αψηλού
26 Ιουλίου: Του Αγίου Παντελεήμονα στη Χερρόνησο
14 Αυγούστου: Της Παναγίας (γιορτάζουν πολλά συνώνυμα μοναστήρια στη Σίφνο). Αξίζει να πάτε στο πανηγύρι της Παναγίας «το Τόσο Νερό»
28 Αυγούστου: Του Αγίου Ιωάννη του Νηστευτή στο Φάρο
31 Αυγούστου: Του Αγίου Συμεών στις Καμάρες
5 Σεπτεμβρίου: Του Ταξιάρχη στο Βαθύ
6 Σεπτεμβρίου: Του Αγίου Σώζοντος
8 Σεπτεμβρίου: Τα γενέθλια της Θεοτόκου στην Ιερά Μονή της Βρύσης στα Εξάμπελα
13 Σεπτεμβρίου: Του Σταυρού στο Φάρο και στη Χώνη
14 Σεπτεμβρίου: Του Αγίου Νικήτα στο Σελάδι

Η Σίφνος έχει πάνω από 360 εκκλησίες και μοναστήρια! Τις περισσότερες μέρες του χρόνου έχει πανηγύρια! Μην χάσετε την ευκαιρία να τα επισκεφθείτε! Ρωτήστε τους ντόπιους αν κάποια από τις ημέρες της διαμονής σας στο νησί, υπάρχει κάποιο πανηγύρι. Θα ζήσετε μία μοναδική εμπειρία!